Toponomi ve Etimoloji - 1



Toponomi; yer isimlerinin anlamı, açıklanması, coğrafi konumu ve geçirdiği evrimle ilgilidir. Etimoloji ise yer isimlerinin kökenini bulmaya çalışır. Osmanlıcada, etimolojiye iştikak ilmi denmiştir. Geniş Osmanlı coğrayasından Türkiye coğrafyasına çekilirken verdiğimiz eski yer isimlerini yeniden hatırlamamız ve bunları unutmamamız gerekiyor. Coğrafi yer isimlerine hem toponomik hem de etimolojik açıdan yaklaşmamız tarihi daha iyi anlamamıza imkan sağlayacaktır. Bu yaklaşımı Topono-Etimoloji olarak isimlendirebiliriz.

Bunyakovets: Üsküb'de kaldığım semtin adı. Ezberlemek için avucuma yazdığım, dilimi döndürmek için epey uğraştığım keilme. Sonra kodlarını çözdüm. Bunya: banyo; kovets ise kovaçtan geliyor. Kovaç Rumeli Türkçesinde demirci demek. Bunya Kovets Demirciler Hamamı. Bir zamanlar bu bölgede Romlar yaşıyar ve demircilik yapıyorlarmış.  Osmanlı onların yıkanıp temizlenmesi için oraya bir hamam yapmış. Rumelide hamamlara banyo denir.  Bu nedenle o bölgenin adı Bunya kovets olarak kalmış.

İpçinya: Makedonlar 'Pçinya' olarak isimlendiriyorlar. Bir nehir ismi. Osmanlı nasıl ki Sükübi'yi Üsküb yapmış ise Piçinya'ya da İpçinya demiş geçmiş. Yerel ifadeleri bozmadan kendi diline uygun hale getirmiş. İpçinya muhtemelen 10. yüzyıldan gelen bir kelime. Peçeneklerden geldiğini tahmin etmekteyiz. Peçenekler Kumanova bölgesinde yerleşmişler. Kuman Türkleri olarak meşhur olmuşlar ve daha sonra Slav ırkından kişilerle kaynaşmışlar. Kuman kelimesi Peçenek kelimesinin aksonimi. Yani dış adlandırması. İpçinya,' eski Peçeneklilerin oturduğu bölgenin nehri' anlamında.

Delçova - Sultaniye: Şehre “Delçevo” adı 1950 yılında verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu devri sonlarında yaşamış Koca Delçev (1872-1903) adlı Slav isyancının adıdır. Makedonyanın milli kahramanlarından biridir.  Osmanlı İmparatorluğu devrinde kasaba, sultan tarafından ziyaret edilmiştir. Çok sayıda Hristiyan nüfusun bu ziyaret esnasında Müslüman olması nedeniyle kasaba daha sonraları “Sultaniye” olarak anılmıştır. Bu padişahın hangisi olduğu belli değildir. Ancak Kanuni Sultan Süleyman olma ihtimali yüksektir.

Berova - Osmaniye: Bu bölge Osmanlı haritalarında Osmaniye olarak geçer. Berova Osmaniye'nin bir köyü veya kasabasıdır. 2002 sayımına göre Berova’nın toplam nüfusu 13.941 kişidir. Bu nüfusun 13.335'i Makedon; Romanlar 459'u Rom; 91'i ise Türktür.

Draçova - Dracevo: Üsküp yakınlarında bir kasabanın adı. Draç Ovası anlamında. Draç Arnavutluktaki deniz kenarındaki Draç şehrinin adı. Şimdi Dürres deniyor. Dracova; Draç şehrine doğru uzanan ova anlamında olmalı. Draç ismi Arnavutlukta tedavülden kaldırıldı, fakat Makedonya'da yaşıyor. Makedonlar kelimenin Dracevica'dan geldiğini düşünürler. Osmanlı zamanında bu köyün Muhhammed Paşaya verildiği bildirilmiştir. Fakat hangi Muhammet Paşa olduğu belli değildir. Draçova, Krali Marko Manastırı ve Tauresium (Taor) veya Gradište olarak bilinen Jüstinyen'in doğduğu köy ile meşhurdur. 

Akbaş - Singiliç: Üsküp'ten 8 km uzaklıkta küçük bir yerleşim yeri. Osmanlı zamanında bir köpek ırkı türü olan Akbaş ismi verilmiş. Sonra Singiliç ismine çevrilmiş. Singiliç 'tilki' kelimesiyle ilintili görülüyor.

Harâcçı - Araçina - Aracinovo: Üsküb'ün yakınında bir köy ismi. Harâc - vergi ('haraç' değil)  toplayan bir görevlinin bu köyde yaşamış olması nedeniyle bu isim verilmiş olabilir.

Hasanbeg: Üsküb'ün banliyosu bir semt. Hasan Beg isimli bir kişinin Yiğit Paşa Beg'in torunlarından biri olduğunu biliyoruz. Semt ismini o nedenle mi almıştır emin değiliz. Fakat toprak ve bölge sahipliği söz konusu olduğundan bu ihtimal güçlü gözükmektedir. 1876 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası Bosnadan, Belgrad'dan Niş'ten gelen Müslüman göçmenlerin bir bölümü o zamanki Hasan Beg Köyü'ne yerleştirilmişlerdir.
2.
3.
Rumeli Dili
Deyişler




































































Rumeli Dili Topoloji Axonim Tekerlemeler Kişi İsimleri Bilgisayar Terimleri Sorunlu Yazmalar
Kültür ve Sanat

Çeşmeler
Kitâbeler
Mezar Taşları
Hüsn-ü Hat
Bezemeler
Anıtlar
Tezhib
Diğer
Mimari

Köprüler
Camiler
Türbeler
Minareler
Kervansaraylar
Hamamlar
Şadırvanlar
Diğer

Dil ve Etimoloji

Rumeli Dili
Toponomi
Axonim
Tekerlemeler
Kişi  İsimleri
Bilgisayar Terimleri
Sorunlu Yazımlar
Diğer

Kuzey Osmanlı

Coğrafyası
Yazarları
Dernekleri
Yemekleri
Kıyafetleri
Türküleri
Kütüphanesi
Diğer
Ülkeler ve Şehirler

Makedonya
Trakya
İstanbul
Sırbistan
Bulgaristan
Yunanistan
Romanya
Diğer
Kişisel

İletişim
Öz Geçmiş
Hobiler
Ailem, Soyağacı
Arşın
Otlar-Bitkiler
Yazılım Püf'leri
Diğer
Üretim

Kitaplar
Makaleler
Özdeyişler
Planlar-Programlar
Sunular
Tez Yönetimleri
Seminer Notları
Diğer
Videolar

Makedonya
Bulgaristan
Ticaret Üniversitesi
Alpullu
İstanbul
Mezuniyet Töreni
Tarihi Eserler
Diğer
Resimler

Balkan Üniversitesi
Büyükler
Çocuklar
İstanbul İşletme
Alpullu
Makedonya
Dostlar
Diğer